LỊCH SỬ VÀ NGUỒN GỐC CỦA TRÀ

Một ngày dài khi lang thang trong rừng để tìm các loại hạt và thảo dược ăn được, một vị nông dân phi phàm tên Thần Nông đã thấm mệt và vô tình trúng độc 72 lần. Lúc đó, một chiếc lá đã vô tình rơi vào miệng trước khi chất độc kịp giết chết ông. Bằng những sức lực cuối cùng, ông ấy đã nhai nó, may mắn thay nó đã cứu sống ông và đó là cách ta biết tới trà.


Hay ít nhất là truyền thuyết đã kể như vậy.


Trà không chữa ngộ độc, nhưng câu chuyện của Thần Nông – ông tổ nông nghiệp trong thần thoại Trung Hoa đã nhấn mạnh tầm quan trọng của trà ở Trung Quốc cổ đại. Các chứng cứ khảo cổ cho thấy cây chè được trồng từ 6000 năm trước hay 1500 năm trước khi Pharaoh xây kim tự tháp Giza.


Đó là truyền thuyết Trung Hoa về cây chè – giống như loại cây trồng khắp thế giới ngày nay, song bấy giờ người ta sử dụng nó một cách rất khác. Thời đó, người ta xem nó như một loại rau thường được nấu với hạt yến mạch. Chè chỉ được chuyển từ thức ăn sang đồ uống từ 1500 năm trước khi người ta phát hiện ra cách kết hợp nhiệt với nước có thể tạo ra những hương vị phức tạp và đa dạng từ loại lá này.


Trà trở thành một phần văn hoá của Trung Hoa.


Sau hàng trăm nay thay đổi cách thức chuẩn bị, phương thức phổ biển nhất là đun chè, nén lại thành một bánh nhỏ, rồi xay mịn ra thành bột, pha với nước nóng để tạo ra một loại đồ uống gọi là trà xanh hay matcha. Matcha trở nên phổ biến đến nỗi nó trở thành trà đạo Trung Hoa.


Trà trở thành một đề tài trong văn thơ, loại đồ uống ưa thích của hoàng đề và là “nàng thơ” của các nghệ sĩ. Họ có thể vẽ nên bức tranh tuyệt vời bằng bọt trà giống như tranh trên cốc Cappuccino hoặc Latte mà bạn thấy ở các quán café ngày nay.




Vào thế kỉ thứ 9, ở thời nhà Đường, một nhà sư Nhật Bản đã mang cây chè đầu tiên tới Nhật. Người Nhật sau đó đã phát triển các nghi thức thưởng trà của riêng họ, hình thành nên trà đạo Nhật. Và ở thế kỉ 14 trong thời Minh, hoàng đế Trung Quốc chuyển chuẩn mực từ bánh trà nén sang lá rời.


Trà đi “chu du” thế giới.


Lúc bấy giờ, Trung Quốc vẫn nắm giữ độc quyền thị trường chè, đưa chè trở thành một trong ba mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của nước này, cùng với đồ sứ và vải. Điều này giúp Trung Quốc có sức ảnh hưởng về chính trị và kinh tế khi nghệ thuật thưởng trà được lan toả ra khắp thế giới. Sự lan toả bắt đầu nở rộ vào đầu 1600 khi lái buôn Hà Lan đưa chè tới Châu Âu với số lượng lớn. Công lớn thuộc về nữ hoàng Catherine xứ Braganza, một nữ quý tộc Bồ Đào Nha, đã làm trà trở nên phổ biến với giới thượng lưu Anh khi bà cưới vua Charles đệ nhị vào 1661. Thời điểm đó, nước Anh đang trong công cuộc mở rộng thuộc địa và trở thành quốc gia mới nắm quyền thống trị thế giới. Cùng với sự phát triển của đế quốc Anh, nhu cầu trà lan rộng ra khắp thế giới.


Tới năm 1700, trà ở châu Âu bán đắt gấp 10 lần cà phê và giống cây vẫn chỉ được trồng ở Trung Quốc. Buôn bán chè lãi tới mức các loại thuyền buồm, thuyến tốc độ cao nhanh nhất thế giới được sinh ra từ sự cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty thương mại phương Tây. Chúng đều đua nhau để đưa chè về châu Âu nhanh nhất để tối đa hoá lợi nhuận.


Ban đầu, nước Anh trả cho số lá chè này bằng bạc, nhưng khi nó trở nên quá đắt đỏ họ đề nghị trao đổi bằng một mặt hàng khác là thuốc phiện. Điều này nổ ra một vấn đề sức khoẻ tại Trung Hoa khi mà người dân trở nên nghiện thuốc. Đến năm 1839 một vị quan Trung Quốc yêu cầu phá huỷ lượng lớn thuốc phiện vận chuyển từ Anh như một lời tuyên bố chống lại sức ảnh hưởng của Anh tại nước này. Hành động này đã gây ra cuộc chiến thuốc phiện đầu tiên giữa hai nước, chiến tranh nổ ra khắp các vùng ven biển tại Trung Quốc tới tận 1842 khi nhà Thanh bại trận và phải nhượng lại Hồng Kông cho Anh cùng với sự hồi phục các điều khoản giao thương bất lợi. Chiến tranh đã làm suy yếu vị thế của Trung Quốc trong hơn 1 thế kỷ.


Trung Quốc mất ngôi “độc quyền” trà trên thế giới.


Công ty British East India muốn tự trồng chè để có thể nắm giữ thị trường hơn. Nên họ đã uỷ quyền nhà thực vật học Robert Forture lấy cắp cây chè từ Trung Quốc trong một chiến dịch bí mật. Ông giả trang và bắt đầu hành trình đầy hiểm nguy khắp các đồi chè ở Trung Quốc, sau là buôn lậu cây chè và những người trồng chè có kinh nghiệm vào DarDarjeeling, India. Từ đó, giống cây trồng được lan rộng hơn nữa giúp trà trở thành một loại mặt hàng thường nhật.


Ngày nay, trà là đồ uống được tiêu thụ nhiều thứ hai chỉ sau nước lọc, từ trà đường Thổ Nhĩ Kỳ đến trà bơ mặn Tây Tạng. Tuỳ thuộc vào mỗi nền văn hoá sẽ có mỗi cách để thưởng trà khác nhau. Đặc biệt trong nhịp sống hiện đại hối hả, người ta còn sáng tạo ra những cách thức uống trà mới nhằm thoả mãn nhu cầu nhanh - gọn với trà túi lọc đang được bày bán phổ biến trên khắp thế giới.




3 views0 comments
LIÊN HỆ iBAR
  • Grey Facebook Icon

299 Lê Hồng Phong, Nha Trang, Khánh Hòa |  ibarsnt@gmail.com  |  Tel. 093-574-09-01

© 2023 by iBar. Proudly created by K2